Loading...

რა არის ამინომჟავები ?

რა არის და რისთვის არის საჭირო ამინომჟავები?
თანამედროვე მსოფლიოში სპორტული კვების ბაზარზე ამა თუ იმ მიზნების
მიღწევაში შეიძლება მოძიებულ იქნას ხელის შემწყობი უამრავი სხვადასხვა
დანამატი. დღევანდელ დღეს ყველაზე პოპულარულ დანამატებს შორის არის –
ამინომჟავები და პროტეინები. მოდით განვიხილოთ: რა არის ამინომჟავა? რისთვის
არის საჭირო ამინომჟავა? ვის სჭირდება იგი და მისი რა სახეობები გვხვდება?
ამინომჟავები არის ორგანიზმში ცილების წარმომქმნელი ნივთიერებები. ყველა
ცოცხალი ორგანიზმის ცილებით მომარაგების აუცილებლობის მიზეზით ისინი ჩვენი
ცხოველმოქმედების საკვანძო კომპონენტს წარმოადგენს. აღნიშნულ ნივთიერებათა
მიღება შესაძლებელია საკვების (ხორცი, თევზი, კვერცხი, ხაჭო…) ან სპეციალური
დანამატებიდან.
რისთვის არის საჭირო ამინომჟავები?
ამინომჟავებს უამრავი ფუნქცია აქვს ორგანიზმში. აი ზოგიერთი მათგანი:
კუნთოვანი მასის ზრდა და აღდგენა, ჰორმონების გამოყოფა, ანტისხეულების და
ფერმენტების წარმოება, იმუნური სისტემის გაძლიერება, კატაბოლიზმის არიდება,
ნეირომედიატორების როლის შესრულება და ასე შემდეგ.
აღნიშნულმა ნივთიერებებმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა ბოდიბილდინგისა და
ფიტნესის სფეროებში. და ეს გასაკვირი არ არის, რადგან სწორედ მათი მეშვეობით
შეიძლება კუნთოვანი მასის დაჩქარებული ზრდა და დასუსტებისათვის ხელის
შეწყობა, ასევე აკრეფილი კუნთების შენარჩუნება „დაშრობის“ დროს.
ჩამოვთვალოთ რამოდენიმე ყველაზე მნიშვნელოვანი ეფექტი:
1. მეტი ენერგია. ნახშირწყლებისაგან განსხვავებით ამინომჟავების მეტაბოლიზმის
პროცესი რამდენადმე სხვაგვარად ხორციელდება, ამიტომაც ვარჯიშის დროს
ორგანიზმს შეუძლია გაცილებით მეტი ენერგიის მიღება, თუკი ამინომჟავური
წარმომადგენლობა შევსებულია;~
2. ცილების მომატებული სინთეზი. ამინომჟავები ახდენს ანაბოლური ჰორმონის –
ინსულინის სეკრეციის სტიმულირებას, ასევე mTOR – ის აქტივირებას. ეს ორი
მექანიზმი შესაძლებელს ხდის კუნთების ზრდას. თვითონ ამინომჟავები
გამოიყენება ცილების სამშენებლო მასალის სახით.

3. კატაბოლიზმის არიდება. ამინომჟავები ხასიათდება მკვეთრად გამოხატული
ანტიკატაბოლური მოქმედებით, რაც განსაკუთრებით ვარჯიშის შემდგომ არის
აუცილებელი, ასევე დასუსტებისა და „დაშრობის“ ციკლის პროცესში.
4. ხელს უწყობს კანქვეშა ცხიმის დაჩქარებულ წვას. ამინომავები ხელს უწყობს
ცხიმის წვას ადიპოციტებში mTOR – ის დახმარებით განხორციელებული
ლეპტინის ექსპრესიის წყალობით.
ვის ესაჭიროება ამინომავები?
ანიშნული დანამატი გამოადგება იმ მამაკაცებსა და ფალებს, რომლებიც განიცდიან
მძიმე ფიზიკურ დატვირთვებს (ბოდიბილდინგი, ფიტნესი, კრივი, სპრინტი,
ორთაბრძოლები). ამინომჟავები დაგეხმარებათ უკეთ აღდგენაში, მშრალი
კუნთოვანი მასის სწრაფ მატებაში და კანქვეშა ცხიმის წვაში.
რა სახის ამინომჟავები არსებობს?
თავისი არსით ამინომჟავები იყოფა ორ ჯგუფად: ჩანაცვლებადი და ჩაუნაცვლებადი.
ჩანაცვლებადი – ის ნივთიერებებია, რომელთა გამომუშავება ჩვენს ორგანიზმს
დამოუკიდებლად შეუძლია. ჩაუნაცვლებადი – კი ის ნივთიერებები, რომელთა
გამომუშავება ორგანიზმს არ შეუძლია. სწორედ ამიტომაც, მნიშვნელოვანია, რომ
აღნიშნული ჩაუნაცვლებადი ამინომჟავები მოგვეწოდებოდეს საკვების ან
დანამატების მეშვეობით.
სულ არსებობს 28 სახეობის ამინომჟავა (9 – ჩაუნაცვლებადი და 19 ჩანაცვლებადი)

ჩაუნაცვლებადი ამინომჟავები:

 ვალინი – ადამიანის ორგანიზმში დარღვეული კუნთოვანი ქსოვილების
აღდგენისა და აზოტის ნორმალური მიმოცვლის პროცესების
მიმდინარეობისათვის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია. ხელს უშლის
სეროტონინის დონის კლებასა და ზრდის კუნთურ კოორდინაციას. შედის BCAA
– ს შემადგენლობაში (მთავარი მასალა ახალი კუნთების ასაშენებლად). ვალინის
საუკეთესო წყაროებია: ძროხის ხორცი, ქათმისა და ორაგულის ფილე, ქათმის
კვერცხი, ნიგოზი.
 გისტიდინი – დარღვეული კუნთოვანი ქსოვილების აღსადგენი მნიშვნელოვანი
კომპონენტი. წარმოდგენილია მიელინების გარსში, რომლებიც იცავენ ნერვულ
უჯრედებს. ასევე, აღნიშნული ამინომჟავა იცავს ჩვენს სხეულს რადიაციის
დამანგრეველი ძალისაგან და გამოჰყავს ორგანიზმიდან მძიმე ლითონები.

გისტიდინის სინთეზის პროდუქტია – კარნოზინი – მძლავრი კუნთური
ანტიოქსიდანტი. გისტიდინის საუკეთესო საკვები წყაროებია: თინუსი,
ორაგული, ქათმის ფილე, არახისი, ოსპი.
 იზოლეიცინი – გემოგლობინის სინთეზსა და სისხლში შაქრის შემცველობის
დარეგულირების პროცესში მონაწილე ერთერთი უმნიშვნელოვანესი
ჩაუნაცვლებადი ამინომჟავა. არეგულირებს ენერგომომარაგების პროცესებსა და
აძლიერებს ეპიდერმისის (კანის ზედა ფენის) სინთეზს. შედის BCAA – ს
შემადგენლობაში (მთავარი მასალა ახალი კუნთების ასაშენებლად).
იზოლეიცინის საუკეთესო საკვები წყაროებია: ქათმის კვერცხი, ყველი, თევზი,
ინდაურის ხორცი, ქათმის ფილე.
 ლეიცინი – იმუნური სისტემის გაძლიერებისა და სათანადო დონეზე მისი
შენარჩუნების უმნიშვნელოვანესი კომპონენტი. ლეიცინის მთავარი ფუნქციებია:
მეტაბოლური პროცესების ნორმალიზება, ცილოვანი მოლეკულების რღვევის
შეფერხება, ცილების სინთეზის გაძლიერება, გლუკოზის დაშლის შეფერხება,
ინსულინის სეკრეციის ზრდა და ჩვენს სხეულში წყლის მიმოცვლის ბალანსის
ნორმალიზება. შედის BCAA – ს შემადგენლობაში (მთავარი მასალა ახალი
კუნთების ასაშენებლად). ლეიცინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ძროხის
ხორცი, ხბოს ხორცი, ქათმის ფილე, თევზი, ინდაურის ფილე, ხაჭო, რძე, არახისი.
 ლიზინი – მონაწილეობას ღებულობს ძვლის წარმოქმნაში და დადებითად
მოქმედებს კალციუმის ათვისებაში. ასევე მონაწილეობას ღებულობს
ანტისხეულების, ჰორმონების, ფერმენტების სინთეზში, კოლაგენის
ფორმირებაში და ქსოვილების აღდგენაში. ლიზინი დადებითად მოქმედებს
გულის მუშაობაზე, სისხლის შრატში აგდებს ტრიგლიცერიდების (სამატომიანი
გლიცერინის სპირტი) დონეს და წარმოადგენს ანტივირუსული მოქმედების
ამინომჟავას. ლიზინის საუკეთესო საკვები წყარო: ქათმის კვერცხი, ძროხის
ხორცი, ხბოს ხორცი, ცხვრის ხორცი, ქათმის ფილე, ინდაურის ფილე,ლობიო,
მუხუდო, ვირთევზა.
 მეთიონინი – ორგანიზმში ცხიმების ცვლისა და ტაურინისა და ცისტეინის
სინთეზის პროცესებში მონაწილე ერთერთი უმნიშვნელოვანესი ჩაუნაცვლებადი
ამინომჟავა. ასევე, მეთიონინი ფლობს შემდეგ სასარგებლო ფუნქციებს: საჭმლის
მონელების გაუმჯობესება, კუნთური ამტანიანობის ზრდა, უარყოფითი
ქოლესტერინის დონის დაკლება, თმების ზრდაზე და ღვიძლზე დადებითი
ზეგავლენა, რადიაციის დამანგრეველი ზემოქმედებისგან დაცვა და მძიმე
ლითონების ორგანიზმიდან გამოყვანა. მეთიონინის საუკეთესო საკვები

წყაროები: ქათმისა და ინდაურის ფილე, ხბოს ხორცი, ხაჭო, არახისი, პარკოსანთა
კულტურა.
 ტრეონინი – ხელს უწყობს ცილოვანი მეტაბოლიზმის პროცესებს ადამიანის
ორგანიზმში. მონაწილეობას ღებულობს კოლაგენისა და ელასტინის სინთეზში.
აბრკოლებს ღვიძლში ცხიმის დაგროვებას. დადებითად მოქმედებს გულსისხლ
ძარღვთა სისტემისა და ცენტრალური ნერვული სისტემის მუშაობაზე.
თრეონინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ქათმისა და ინდაურის ფილე,
ძროხისა და ხბოს ხორცი, შვრია, წიწიბურა, ბრინჯი, სოკო.
 ტრიპტოფანი – სეროტონინის სინთეზში მონაწილე მნიშვნელოვანი ამინომჟავა.
იგი კარგ გუნება – განწყობას ქმნის, აბრკოლებს დეპრესიის განვითარებას და
აგვარებს უძილობის პრობლემას. ქალებმა სათანადო ყურადღება უნდა
დაუთმონ ამ ამინომჟავას, ვინაიდან ანელებს წინა მენსტრუალურ სინდრომს.
ტრიპტოფანის საუკეთესო საკვები წყაროები: ყველი, თევზი, ხორცი, პარკოსნები,
სოკო, ხაჭო, კედრის გირჩი, არახისი.
 ფენილალანინი – აუმჯობესებს განწყობას, ამცირებს ტკივილს, აუმჯობესებს
მეხსიერებასა და სწავლის უნარებს, ასუსტებს მადას. შედის ორგანიზმის
კუნთების, ძარღვების, მყესებისა და სხვა ორგანოების შემქმნელი ცილების
შემადგენლობაში. ფენილალანინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ხორცი, ქათმის
კვერცხი, პარკოსნები, თხილი.

ჩანაცვლებადი ამინომჟავები:

 ალანინი – გლუკოზის მეტაბოლიზმის პროცესში მონაწილე ორგანიზმისათვის
აუცილებელი ამინომჟავა. ფლობს შემდეგ დადებით თვისებებს: აძლიერებს
კუნთების კუმშვადობას, კუნთებისა და ცენტრალური ნერვული
სისტემისათვის ენერგიის წყაროს წარმოადგენს, სისხლში შაქრის დონის
ნორმალიზებისა და ორგანიზმის იმუნიტეტის გაძლიერების ხელშემწყობია.
ალანინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ხორცი (ხბოს, ძროხის, ფრინველის),
რძე,ყველი.
 არგინინი – ძალიან მოთხოვნადი და ფასეული, ბევრი დადებითი თვისების
მატარებელი ამინომჟავაა. არგინინის დადებითი თვისებები: აფერხებს
სიმსივნის განვითარებას, ხელს უწყობს ღვიძლში დეზინტოკსიკური
პროცესების მიმდინარეობას, ახდენს აზოტის ბალანსის ნორმალიზებას,
აძლიერებს ზრდის ჰორმონის წარმოქმნას, მამაკაცებში სპერმატოზოიდების
გაძლიერებულ წარმოქმნაში ღებულობს მონაწილეობას, აძლიერებს

ინსულინის გამოყოფას, კუნთებში სისხლის მიმოქცევას აუმჯობესებს და
აძლიერებს იმუნიტეტს. არგინინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ღორის
ხორცი, ქათმისა და ორაგულის ფილე, ქათმის კვერცხი, კედრის გირჩი,
ნიგოზი, გოგრის თესლი.
 ასპარაგინი – ახდენს ცენტრალური ნერვული სისტემის მუშაობის
ნორმალიზებას. ანტისხეულებისა და იმუნოგლობულინების გაძლიერებული
გამოყოფის მეშვეობით აძლიერებს იმუნიტეტს. ასპარაგინის საუკეთესო
საკვები წყაროები: რძე, შრატი, ხორცი, ფრინველი, ზღვის პროდუქტები,
სატაცური, პარკოსნები, თხილი.
 ციტრულინი – ეს ამინომჟავა იმდენად აუცილებელი არ არის კუნთებისათვის,
რამდენადაც ჩვენი ორგანიზმისათვის. იგი ხელს უწყობს ჩვენი
ენერგომომარაგების პროცესს, აძლიერებს იმუნურ სისტემას, ამტანიანობას
და საგრძნობლად აუმჯობესებს ერექციულ შესაძლ;ებლობებს. ციტრულინის
საუკეთესო საკვები წყაროები: საზამთრო, არახისი, სოიოს პარკოსნები.
 ცისტეინი – კანისა და ფრჩხილების ქსოვილებისა და თმების ფორმირების
პროცესში უმნიშვნელოვანესი ფუნქციის მატარებელი ამინომჟავა. ასევე
მონაწილეობას ღებულობს კოლაგენის წარმოქმნაში და აუმჯობესებს კანის
ელასტიურობას. ცისტეინი უამრავი ტოქსიკური ნივთიერების
გამანეიტრალებელი და რადიაციისაგან ორგანიზმის დამცავი უმძლავრესი
ანტიოქსიდანტია.ცისტეინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ქათმისა და
ინდაურის ფილე, ღორის ხორცი, ქათმის კვერცხი, რძე, წითელი წიწაკა, ხახვი,
ნიორი.
 ცისტინი – კანისა და ფრჩხილების ქსოვილებისა და თმების ფორმირების
პროცესში უმნიშვნელოვანესი ფუნქციის მატარებელი ამინომჟავა. ცილებისა
და პეპტიდების სამგანზომილებიანი სტრუქტურის ფორმირებასა და
შენარჩუნებაში და შესაბამისად მათი ბიოლოგიური აქტივობის პროცესში
უკიდურესად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.ცისტინის საუკეთესო საკვები
წყაროები: ხორცი, თევზი, სოიო, შვრია, ხორბალი.
 დიმეთილგლიცინი – შედის ზოგიერთი ჰორმონის, ნეირომედიატორისა და
დნკ – ს შემადგენლობაში. დიმეთილგლიცინის საუკეთესო საკვები წყაროები:
ხორცი, მზესუმზირა, ხორბალი, პარკოსნები, ღვიძლი.
 გლუტამინი – კუნთოვანი მასის ნორმალური ზრდისათვის აუცილებელი
ამინომჟავა. გლუტამინის სასიკეთო თვისებები: აძლიერებს იმუნიტეტს,

კუნთოვან ქსოვილებში მონაწილეობას ღებულობს ცილების სინთეზში, არის
ანტიკატაბოლიკი (ახშობს ჰორმონ – კორტიზოლს), აჩქარებს აღდგენით
პროცესებს, ამცირებს „გადავარჯიშების“ ეფექტს, აწესრიგებს შაქრის
შემცველობას სისხლში და აძლიერებს თავის ტვინის შრომისუნარიანობას.
გლუტამინის საუკეთესო საკვები წყაროები: ძროხის ხორცი, ქათამი, თევზი,
ქათმის კვერცხი, რძე, კომბოსტო, ჭარხალი, პარკოსნები, ისპანახი, ოხრახუში.
 გლუტატიონი – წარმოადგენს ანტიოქსიდანტს, რომელიც დადებით გავლენას
ახდენს ცხიმის ცვლაზე და აფერხებს ათეროსკლეროზული პროცესების
განვითარებას. ასევე იგი ორგანიზმს ტოქსინების, თავისუფალი
რადიკალების, ვირუსებისა და დაავადებებისაგან იცავს. გლუტატიონის
საუკეთესო საკვები წყაროებია: ხახვი, ნიორი, კომბოსტო, ავოკადო, თხილი,
მზესუმზირა, ფრინველი, კვერცხის გული, ისპანახი, ნიახური.
 გლიცინი – მონაწილეობას ღებულობს ნუკლეინებისა და ნაღვლის მჟავისა და
ჩანაცვლებადი ამინომჟავების სინთეზში. ამას გარდა, გააჩნია შემდეგი
დადებითი თვისებები: აღადგენს დაზიანებულ ქსოვილებს, დადებითად
მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე, აუმჯობესებს განწყობასა და
ძილის ხარისხს, გააჩნია ანთებით საწინააღმეგო თვისებები. გლიცინის
საუკეთესო საკვები წყაროებია: ხორცი, თევზი, რძე, კვერცხი.
 გამმა – ამინოცხიმოვანი მჟავა (GABA) – უმნიშვნელოვანესი ამინომავა,
რომელიც წარმოადგენს ცენტრალური ნერვული სისტემისა და თავის ტვინის
ნეირომედიატორს. ბოდიბილდინგში GABA – ს მოპოვებული აქვს უდიდესი
პოპულარობა შემდეგი დადებითი ეფქტების წყალობით: ზრდის ჰორმონის
გაძლიერებული წარმოქმნა, მუსკლულატურის გაძლიერებული სიმკვრივე,
ცხინების გაძლიერებული წვის პროცესი, ძილის ხარისხის გაუმჯობესება,
დამამშვიდებელი ეფექტი (ნერვული უჯრედების აღგზებას აღმოფხვრის).
GABA –ს საუკეთესო საკვები წყაროებია: ჩაისა და ყავის ფოთლები,
ძაფისებური სოკოები, ჯვაროსნულად მოყვავილე ოჯახის მცენარეთა წვენი.
 გლუტამინის მჟავა – ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში იმპულსების
გადამცემი ნეირომედიატორი ამინომჟავაა. დადებით ზეგავლენას ახდენს
ნახშირწყლოვან ცვლას და თავის ტვინისათვის წარმოადგენს ენერგიის
წყაროს. მონაწილეობას ღებულობს ნუკლეინის მჟავის სინთეზში და
კალიუმის იონებისათვის შეღწევადს ხდის კუნთოვან უჯრედებს.
გლუტამინის მჟავის საუკეთესო საკვები წყაროებია: ძროხის რძე, ყველი –

პარმეზანი, წიწილა, იხვი, ძროხისა და ღორის ხორცი, ვირთევზა, სკუმბრია,
კალმახი, მწვანე მუხუდო.
 გისტამინი – ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში ნეიროტრანსმიტერის როლს
ასრულებს. აუმჯობესებს სექსუალურ ლტოლვას და იზრდება სისხლძარღვთა
სისტემის შეღწევადობა. გისტამინის საუკეთესო საკვები წყაროები: რძე, ხაჭო,
შვრია, ღვიძლი, ფრინველის ხორცი, ქათმის კვერცხი.
 ორნიტინი – ბოდიბილდინგში მოიპივა უდიდესი პოპულარობა შემდეგი
სასარგებლო ეფექტების წყალობით: ზრდის ჰორმონის გაძლირებული
გამოყოფა, ღვიძლზე დადებითი ზეგავლენა, ცხიმების გაძლიერებული წვა,
ინსულინის სეკრეციის ზრდა, ანტიკატაბოლური ეფექტი. ორნიტის
საუკეთესო საკვები წყაროებია: ქათმის კვერცხი, ხორცი, თევზი, რძის
პოდუქტები.
 პროლინი – დადებით ზეგავლენას ახდენს კანისა და გულ სისხლძარღვთა
სისტემის მდგომარეობაზე, აძლიერებს სახსრებსა და მყესებს. პროლინის
საუკეთესო საკვები წყაროებია: ჭვავის პური, ბრინჯი, ძროხისა და ცხვრის
ხორცი, ქაშაკი, თინუსი, ყველი.
 სერინი – დადებითად მოქმედებს ცხიმების ცვლასა და იმუნურ სისტემაზე.
სერინის საუკეთესო საკვები წყაროებია: გოგრის თესლი, თხილი, ქათმის
კვერცხი, რძე, ფრინველის ხორცი, ქაშაკი, სკუმბრია, ცხვრის ხორცი.
 ტაურინი – აუცილებელია ნატირუმის, კალიუმისა და მაგნიუმის ნორმალური
ცვლის პროცესისათვის. დადებით ზეგავლენას ახდენს თავის ტვინზე და
აუმჯობესებს მიმოცვლის პროცესებს. ტაურინის საუკეთესო საკვები
წყაროებია: ხორცი, თევზი, ქათმის კვერცხი, რძე, ხამანწკა.
 ტიროზინი – მონაწილეობას ღებულობს მელატონინის გამომუშავებაში,
დადებით ზეგავლენას ახდენს ფარისებური ჯირკვლის მუშაობასა და
ჰიპოფიზზე, ანელებს მადას. ტიროზინი არის შემოქმედების ამინომჟავა
(აუმჯობესებს შემოქმედებით პროცესებს და უფრო მასშტაბური აზროვნების
საშუალებას იძლევა). ტიროზინის საუკეთესო საკვები წყაროებია: ნუში,
ავოკადო, ბანანი, გოგრის თესლი, ქუნჟუტი.
 კარნიტინი – თავისი მსგავსი სტრუქტურის წყალობით შეიძლება
მიკუთვნებულ იქნას ამინომჟავებს. იგი ხელს უწყობს ცხიმმჟავების
ენერგოიაში გარდაქმნას. დადებითად მოქმედებს გულისა და ღვიძლის
მუშობაზე. კარნიტინი ზრდის ამტანიანობას, აუმჯობესებს სპერმის

რაოდენობრივ და ხარისხობრივ მაჩვენებლებს, ანელებს დაბერების პროცესს,
ამცირებს მავნე ქოლესტერინის რაოდენობას. კარნიტინის საუკეთესო საკვები
წყაროებია: ძროხისა და ცხვრის ხორცი, რძის პროდუქტები, ღვიძლი, ხბოს
ხორცი, ინდაურისა და ღორის ხორცი.
მოდით შევაჯამოთ მთავარი საკითხები:
1) რა არის ამინომჟავები?
ორგანიზმში ცილების წარმომქმნელი ნივთიერება. ჩვენი ცხოველქმედობის
საკვანძო კომპონენტს წარმოადგენს, ვინაიდან ყველა ცოცხალი ორგანიზმი
საჭიროებს მათ.
2) რისთვის გამოიყენება ამინომჟავები?
მათ ორგანიზმში უამრავი ფუნქცია აკისრია. აი ზოგიერთი მათგანი: კუნთოვანი
მასის ზრდა, აღდგენა, ჰორმონების, ანტისხეულებისა და ფერმენტების
გამომუშავება, იმუნური სისტემის გაძლიერება, კატაბოლიზმის არიდება,
ნეირომედიატორების როლის შესრულება და ასე შემდეგ.
3) ვის ესაჭიროება ამინომჟავები?
აღნიშნული სპორტული საკვები დანამატი აუცილებელია იმ მამაკაცებისა და
ქალებისათვის, რომლებიც დაკავებულნი არიან მძიმე ფიზიკური
დატვირთვებით (ბოდიბილდინგი, ფიტნესი, კრივი, სპრინტი, ორთაბრძოლები).
4) რა სახეობის ამინომჟავები არსებობს?
ისინი ორ ჯგუფად იყოფა: ჩანაცვლებადი და ჩაუნაცვლებელი. არსებობს 28 სახის
სხვადასხვა ამინომჟავა (9 – ჩაუნაცვლებდი და 19 ჩანაცვლებადი).
ჩაუნაცვლებადი ამინომჟავებია:
 ვალინი
 გისტიდინი
 იზოლეიცინი
 ლეიცინი
 ლიზინი
 მეტიონინი
 ტრეონინი
 ტრიპტოფანი
 ფენილალანინი
ჩანაცვლებადი ამინომჟავები

 ალანინი
 არგინინი
 ასპარაგინი
 ციტრულინი
 ცისტეინი
 ცისტინი
 დიმეთილგლიცინი
 გლუტამინი
 გლუტატიონი
 გლიცინი
 გამმა — ამინოცხიმოვანი მჟავა (GABA)
 გლუტამინმჟავა
 გისტამინი
 ორნიტინი
 პროლინი
 სერინი
 ტაურინი
 ტიროზინი
 კარნიტინი

0 Replies to “რა არის ამინომჟავები ?”

  1. John Doe says: ნოემბერი 20, 2019 at 11:18 am

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Laudantium eius, sunt porro corporis maiores ea, voluptatibus omnis maxime

    1. Leona Spencer says: ნოემბერი 20, 2019 at 11:19 am

      Sed maximus imperdiet ipsum, id scelerisque nisi tincidunt vitae. In lobortis neque nec dolor vehicula, eget vulputate ligula lobortis.

  2. John Doe says: ნოემბერი 20, 2019 at 11:19 am

    Vivamus gravida felis et nibh tristique viverra. Sed vel tortor id ex accumsan lacinia. Interdum et malesuada fames ac ante ipsum primis in faucibus.

კომენტარის დატოვება

Your email address will not be published.

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">html</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

თქვენი კალათა